İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in dün İran’ı izole etmeye yönelik kapsamlı yeni yaptırımlara ilişkin açıklamalarına alaycı ifadelerle tepki gösterdi. Galibaf sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yaptırımları "ekonomik Normandiya Çıkarması (D-Day)" olarak nitelendiren Bessent’in bir basın mensubunun sorusuna verdiği cevaba değindi.

"Burası Normandiya değil, siz de senaryonuzu unutmuşsunuz"

Galibaf, Bessent’in bir gazetecinin "ABD, Almanya’ya bir zaman çizelgesi vermemişti. Peki neden yaptırımları bugün uygulamıyorsunuz?" sorusuna verdiği "Küresel finansal sistemi neden havaya uçurmak isteyeyim?" cevabını eleştirdi.
İran Meclis Başkanı, "Önce ekonomik D-Day diyor, sonra ‘Neden finansal sistemi havaya uçurmak isteyeyim?’ diyor. Efendim, burası Normandiya değil, bir doğaçlama gecesi ve siz de senaryonuzu unutmuşsunuz" ifadelerini kullandı.

Bekayi: "Mesele artık yalnızca İran’dan ibaret değil"

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de ABD açıklamalarına ilişkin paylaşım yaptı. Bekayi, "ABD, ‘Ekonomik D-Day’ diyor. Gölge gibi itaatkar görünmeyi tercih edenler de ‘Her şey yolunda’ diyor. Ancak bir dakika, kesinlikle durum yolunda değil. Bir zorba, her banka, şirket, liman ve hükümetin Washington’ın keyfi taleplerine uymak ya da ABD’nin misillemesiyle karşı karşıya kalmak arasında seçim yapmak zorunda olduğunu ilan ettiğinde, mesele artık yalnızca İran’dan ibaret değildir" dedi.

Bekayi, "Bu, uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın en temel ilkeleri olan, devletlerin egemen eşitliği ve kendi geleceğini tayin hakkına saygıyı ortadan kaldırmak anlamına gelmektedir. Egemenliğine ve ulusal çıkarlarına değer veren hiçbir saygın ülke, böylesine kapsamlı bir hukuk ihlalinin ve sistematik baskının normalleştirilmesini kabul etmez" ifadelerini kullandı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Hazine Bakanlığı’nda İran’a yönelik yeni yaptırımları açıkladığı bir basın toplantısı düzenledi. ABD Başkanı Donald Trump’ın İkinci Dünya Savaşı’ndaki Normandiya Çıkarması’na benzettiği adıma ilişkin açıklamalarında Bessent, yeni yaptırımları "bugüne kadarki en büyük ekonomik taarruz" olarak nitelendirdi.
Açıklamasında Bessent, "İran'ın küresel finansal bağlantılarına karşı ekonomik bir taarruz başlatıyoruz. Amacımız, Tahran yalnız kalana dek bu rejimi ayakta tutan her ekonomik can damarını kesmek" dedi.

ABD Başkanı Trump liderliğinde ABD’nin İran tehdidine son verdiğini söyleyen Bessent, Amerikan ordusunun İran’ın nükleer silah elde etmesinin engellenmesi için gerekli zemini hazırladığını ve Amerikan ekonomisinin gücüyle de uzun soluklu bir finansal operasyon yürütüleceğini ifade etti.

"İran’ın önünde yalnızca iki yol var"

Bessent, "Artık İran’ın önünde yalnızca iki yol var; ya tam bir küresel izolasyon ve ancak temel ihtiyaçları karşılamaya yeten bir ekonomi ya da normale dönerek küresel ekonomiye yeniden katılma fırsatı" dedi.

İran’a yönelik finansal taarruzu "Ekonomik İzolasyon Operasyonu" olarak adlandıran Bessent, "Hazine Bakanlığı, İran’ın petrol kaçırmak ve yaptırımlardan kaçınmak için kullandığı bütün bağlantı noktalarını, aracıları ve şebekeleri belirledi. Bugünden itibaren bakanlık ve diğer kurumlar, çemberi daraltacak ve Devrim Muhafızları Ordusu ile fesat İran rejimini finanse eden bütün gelir kaynaklarını engelleyecek. Sıfır sızıntı yaklaşımı uyguluyoruz" dedi.
ABD’nin İran’a en küçük bir nefes alma alanı dahi bırakmayacağını vurgulayan Bessent, "Bu rejimin son sığınağı, İran’ın oluşturduğu tehditten uzak kalma düşüncesiyle hala İran’ı finanse etmeye devam ederek yanlış içinde olan ülkelerdir. Artık, bu çatışmanın gri alanlarında faaliyet gösterilmesi kabul edilemez" şeklinde konuştu.

"Rejimle herhangi bir etkileşime imkan sağlayan ülkeler, mesajımızı derhal dikkate almalı"

İran’a destek veren ülkelerin İran petrolü satın aldığını ve taşıdığını, mali kaynakların İran’a aktarılmasını kolaylaştırdığını, denizde gerçekleştirilen yakıt aktarmalarına göz yumduğunu ve kendi bankalarının İran tarafından kullanılmasına müsamaha gösterdiğini söyleyen Bessent, "Başkan Donald Trump, dünya liderleriyle İran rejimiyle etkileşimlerini durdurmaları için telefon görüşmeleri yapıyor. Şimdiden sonuç almaya başladık. İran yönetiminin hafta sonu yaptığı açıklamalar, bu seferberliğin etkisini açıkça kabul ettiklerini gösterdi. Rejimle herhangi bir etkileşime imkan sağlayan ülkeler, mesajımızı derhal dikkate almalı" dedi.
Bessent, "ABD’nin yanında duranlar, ortaklığımızın sunacağı faydalardan istifade edecek. İran rejiminin yanında olanlar ise giderek zayıflayan bu rejimin yaşadığı izolasyonu paylaşmaya hazır olmalı" dedi.

"Faaliyetlerin durdurulması için her ülkeye kesin bir süre tanındı"

ABD’nin üçüncü ülkelerden İran konusunda beklediği adımlar konusunda dünyanın dört bir yanındaki muhatapları ile görüşmeler yürüttüğünü kaydeden Bessent, "Belirlenen faaliyetlerin durdurulması için her ülkeye kesin bir süre tanındı. Harekete geçmezlerse, Hazine Bakanlığı’nın yetkileri çerçevesinde tek taraflı adımlar atacağız" dedi.

"İran adına kara para aklanmasını kolaylaştıran kuruluşlar dolar sisteminden çıkarılacak"

Bessent ayrıca, İran adına kara para aklanmasını kolaylaştıran tüm finansal kuruluşların, Amerikan doları sisteminden çıkarılacağını söyledi. Yaptırımların İran’ın diğer ülkelerde yararlandığı beş önemli unsur olan dijital varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve deniz taşımacılığını hedef aldığını belirten Bessent, ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlık Kontrol Ofisi’nin (OFAC) İran’a nükleer ve füze teknolojisi, siber operasyonlar konusunda yardımcı olan ve petrol geliri elde etmesine imkan sağlayan 60’tan fazla kişi, kuruluş ve gemiyi yaptırım listesine aldığını açıkladı.

"ABD ile İran arasında bir seçim yapma zamanı geldi"

Bundan böyle İran ile kurulacak her türlü ekonomik ilişkinin ABD’nin gücüyle karşı karşıya kalacağını söyleyen Bessent, "Tahran’a destek verenlere sesleniyorum. Washington’ın kararlılığını sınamanın maliyetini hafife almayın. Dünya liderlerinin artık refah ile izolasyon, barış ile terör ve ABD ile İran arasında bir seçim yapma zamanı geldi. Bugün başlattığımız seferberlik, günbegün güçlenerek devam edecek ve İran tamamen yalnız kalana kadar sona ermeyecektir" ifadelerini kullandı.

"Hiç kimse, Amerikan yaptırımlarının erişiminin dışında değil"

Basın toplantısında Çin bankalarının hedef alınması ihtimaline ilişkin bir soru alan Bessent, "Bugün burada, hiç kimsenin Amerikan yaptırımlarının erişiminin dışında olmadığını açıkça ifade etmek istiyoruz. İşlemleri kolaylaştırıyor ve İran petrolünü paraya ve ardından da baskıya dönüştüren bir sistemin parçası oluyorlarsa, hedef alınacaklar" cevabını verdi.
ABD’nin her ülkeyle görüştüğünü ve ortak bir zemin oluşturduğunu söyleyen Bessent, "Onların kim olduğunu biliyoruz ve onlar da kim olduklarını biliyor. Bu yüzden ABD Hazine Bakanlığı’nın yaptırım çekici üzerlerine indiğinde, ortada kendilerinden başka suçlayacak kimse olmayacak" şeklinde konuştu.

Bessent, yaptırımlar konusunda herhangi bir takvim açıklamayı reddetti. Konuya ilişkin bir soruya Bessent, "Belirli bir süre açıklamayacağım ama sabrımız, sonsuz değil" cevabını verdi.

"Hafta sonuna kadar bir finans kuruluşuna yaptırım uygulanabilir"

Basın toplantısının ardından İran’a yeni bir yaptırım dalgasına şahit olunacağını ifade eden Bessent, "Bu yaptırımların aynı tempoyla devam etmesini beklemelisiniz. Bu haftanın sonuna kadar bir finans kuruluşuna yaptırım uygulanmasına ilişkin önemli bir açıklama göreceğinizi de tahmin ediyorum" dedi.

İran Meclisi, Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin verilen gemilerden sağlanan çeşitli hizmetler karşılığında ücret alınmasına imkan tanıyan düzenlemenin ilgili maddesini onayladı. İran basınında yer alan haberlere göre İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, "Hürmüz Boğazı'nın Güvenliğini ve Kalkınmasını Sağlamaya Yönelik Stratejik Eylem Planı"nı görüşmek üzere toplandı.

Oturuma ilişkin açıklama yapan Komisyon Sözcüsü Hasan Kaşkavi, toplantıda eylem planının 3. maddesinin onaylandığını açıkladı. Kaşkavi, söz konusu madde kapsamında Tahran yönetiminin boğazdan geçen gemilere sağlanan seyir ve çevre hizmetleri, özel şartlarda yakıt ikmali, sigorta, güvenlik ve diğer hizmetler karşılığında ücret alabileceğini söyledi. Kaşkavi, ücretlerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin verilen ülkelerin gemilerinden tahsil edileceğini belirterek, ödemelerin İran riyali veya Tahran'ın tercih edeceği başka bir para birimiyle yapılabileceğini ifade etti.

İranlı sözcü, düzenlemenin Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan diğer ülkelerin haklarını da dikkate aldığını savundu. Kaşkavi, düzenlemenin uluslararası hukuk ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde denizcilik özgürlüğü ilkesiyle uyumlu olduğunu belirterek, kıyı ülkelerinin güvenliği ve egemenliğine saygı gösterilmesi ile haklarının korunmasının da gözetildiğini kaydetti.

     Röportajda; Ağrı Dağı, Nuh’un Gemisi ve İshak Paşa Sarayı’nın oluşturduğu turizm potansiyelini, Doğubayazıt’ın yabancı ülkelerdeki tanınırlığını, uluslararası festival düşüncesini, İlhan Durupınar ve Ara Güler arşivlerini, ilçedeki konaklama sorunlarını ve yapılabilecek turizm projelerini konuştuk.

     Andrew Jones, Doğubayazıt’ın dünyada büyük ilgi görebilecek değerlere sahip olduğunu ancak bu değerlerin yeterince tanıtılamadığını belirterek kamu kurumları, iş insanları, turizmciler ve yerel basının birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi.

“AĞRI DAĞI, NUH’UN GEMİSİ VE İSHAK PAŞA SARAYI BİR TURİZM ÜÇGENİDİR”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Doğubayazıt’ın turizm açısından en önemli değerleri sizce nelerdir?

Andrew Jones:

Doğubayazıt’ın üç önemli değeri var: Nuh’un Gemisi, Ağrı Dağı ve İshak Paşa Sarayı. Bu üç değer aslında bir turizm üçgeni oluşturuyor.

Ben kış aylarında İsviçre’ye gidiyorum. Oradaki kış turizmini gördüğüm zaman, “Ağrı Dağı neden kış turizmine daha güçlü biçimde kazandırılmıyor?” diye düşünüyorum.

Ağrı Dağı yalnızca zirveye çıkılıp geri dönülecek bir dağ değildir. Trekking, doğa yürüyüşleri, dağcılık, kış turizmi ve farklı spor etkinlikleri için çok büyük bir potansiyele sahip.

Dağın potansiyeli çok yüksek ancak turist sayısı bu potansiyelin oldukça altında kalıyor.

“BALON TURİZMİ DOĞUBAYAZIT’A ÇOK YAKIŞIR”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Balon turizmi Doğubayazıt için uygulanabilir bir proje olabilir mi?

Andrew Jones:

Ben Mısır’da ve Kapadokya’da balon turlarına katıldım. Gerçekten çok popüler ve etkileyici bir turizm faaliyeti.

Neden Doğubayazıt’ta da olmasın?

İshak Paşa Sarayı, Nuh’un Gemisi ve Ağrı Dağı çevresinde oluşturulacak bir balon rotası çok güzel olabilir. İnsanlar havadan bu üç önemli değeri görebilir.

Bu proje yalnızca görsel açıdan değil, ilçenin tanıtımı açısından da dünya çapında ilgi uyandırabilir.

“YABANCILAR AĞRI DAĞI’NI BİLİYOR AMA DOĞUBAYAZIT’I TANIMIYOR”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Doğubayazıt, yabancı ülkelerde ne kadar tanınıyor?

Andrew Jones:

Yabancılar Ağrı Dağı’nı biliyor. Nuh’un Gemisi’ni de biliyorlar. Özellikle Avrupa ve Asya’dan gelen insanlar için Nuh’un Gemisi çok önemli ve merak uyandıran bir konu.

Ancak Doğubayazıt ismi aynı ölçüde bilinmiyor.

İnsanlara, “Nuh’un Gemisi’ni görmek için Doğubayazıt’a gideceksiniz” dediğimde, “Doğubayazıt nerede?” diye sorabiliyorlar. Hatta ilçenin ismini telaffuz etmekte zorlanıyorlar.

Ağrı Dağı biliniyor, Nuh’un Gemisi biliniyor fakat bu değerlerin bulunduğu Doğubayazıt yeterince tanınmıyor.

Bu nedenle daha fazla tanıtım, uluslararası reklam ve profesyonel turizm çalışması yapılması gerekiyor.

“İLHAN DURUPINAR’IN KIZIYLA İLETİŞİM HÂLİNDEYİZ”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Nuh’un Gemisi oluşumunu dünyaya tanıtan isimlerden İlhan Durupınar’ın ailesiyle görüşüyor musunuz?

Andrew Jones:

Evet. İlhan Durupınar’ın kızı Lale Hanım ile WhatsApp üzerinden iletişimimiz var. Yılda bir veya iki defa konuşuyoruz.

Kendisi, babasına ve çalışmalarına ait bazı aile fotoğraflarını bizimle paylaştı.

Gelecekte Doğubayazıt’ta Nuh’un Gemisi ile ilgili bir festival, sempozyum veya anma etkinliği yapılırsa kendisini buraya davet etmek istiyoruz.

İlhan Durupınar’ın yaptığı çalışmaların yeni nesillere anlatılması gerekiyor.

“NUH’UN GEMİSİ SEMPOZYUMU DÜZENLENEBİLİR”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Nuh’un Gemisi konusunda uluslararası bir etkinlik düzenlenebilir mi?

Andrew Jones:

Elbette düzenlenebilir. Bunun için öncelikle yerel desteğe ihtiyaç var.

Belediye, Kaymakamlık, Valilik, iş insanları, turizmciler ve yerel basın aynı amaç etrafında buluşmalı.

Doğubayazıt’ta uluslararası bir Nuh’un Gemisi sempozyumu yapılabilir. Dünyanın farklı ülkelerinden araştırmacılar, akademisyenler, inanç temsilcileri, tarihçiler ve gazeteciler davet edilebilir.

Yerel basının desteği ve sponsorluğu da bu tür bir organizasyon için çok değerlidir.

Hep birlikte hareket edersek bunu gerçekleştirebiliriz.

“ARA GÜLER’İN NUH’UN GEMİSİ FOTOĞRAFLARI DOĞUBAYAZIT’TA SERGİLENEBİLİR”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Ara Güler’in Nuh’un Gemisi bölgesinde çektiği fotoğraflarla ilgili bir girişiminiz oldu mu?

Andrew Jones:

Evet. Ara Güler, Nuh’un Gemisi oluşumunun alçak irtifadan çok net fotoğraflarını çekmişti.

Vefatından sonra arşivinin bulunduğu yapı ve İstanbul’daki Ara Güler Müzesi ile görüştüm.

Onlara, Ara Güler’in Nuh’un Gemisi fotoğraflarını geçici bir sergiyle Doğubayazıt’a getirmek istediğimizi anlattım.

Bize, böyle bir organizasyon düşünülmesi hâlinde yaklaşık altı ay önceden bilgi verilmesi gerektiğini söylediler.

Bu sergi İshak Paşa Sarayı’nda veya Nuh’un Gemisi bölgesinde yapılabilir. Nuh’un Gemisi festivaliyle de birleştirilebilir.

İlhan Durupınar’ın çalışmaları ve Ara Güler’in fotoğrafları aynı etkinlik içerisinde sergilenirse çok güçlü bir organizasyon ortaya çıkar.

“NUH, FARKLI İNANÇLARI BULUŞTURABİLECEK ORTAK BİR DEĞERDİR”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Nuh’un Gemisi çevresinde farklı dinleri ve toplumları buluşturacak bir festival yapılabilir mi?

Andrew Jones:

Nuh, farklı semavi dinlerde karşılığı bulunan ortak bir isimdir. Bu nedenle Nuh’un Gemisi yalnızca bir bölgenin ya da tek bir inancın değeri değildir.

Geçmişte de farklı inançlardan insanların katılabileceği bir festival düşünmüştük.

İnsanlar buraya gelebilir, Nuh’un hikâyesi etrafında buluşabilir, kültürel ve inançlar arası etkinlikler gerçekleştirebilir.

Bu çalışma bir çeşit ziyaret, kültür ve inanç turizmine dönüşebilir.

Her yıl düzenlenen uluslararası bir festival, Doğubayazıt’a hem ekonomik hem de kültürel anlamda büyük katkı sağlar.

“FESTİVAL FİKRİNİ DAHA ÖNCE DE GÖRÜŞTÜK”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Bu festival düşüncesi yeni mi, daha önce de gündeme geldi mi?

Andrew Jones:

Hayır, yeni bir düşünce değil. Eski iş ortağım Zafer Bey ile geçmişte bu konu üzerinde çalışmıştık.

Daha sonra Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile de görüştük. O dönemde müdürlük yapan Erkan Bey’in çok güzel fikirleri vardı.

Festival düşüncesini konuştuk ve önemli bir noktaya kadar geldik. Ancak görev süresinin kısa olması ve bazı şartların oluşmaması nedeniyle proje devam edemedi.

Yine de bu fikirden vazgeçmedik.

Doğubayazıt’ta bir bilgi merkezi, müze ve her yıl düzenlenen uluslararası bir festival yapılması gerektiğine inanıyorum.

“HER TURİSTİK DEĞERİN AYRI VE KAPSAMLI BİR İNTERNET SAYFASI OLMALI”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Ağrı ve Doğubayazıt’ın resmî turizm tanıtımlarını yeterli buluyor musunuz?

Andrew Jones:

Ağrı ile ilgili resmî internet sitelerinde bazı turistik bilgiler var. Balık Gölü ve bazı yerlerle ilgili kısa açıklamalar bulunuyor.

Ancak bunlar yeterli değil.

Her turistik değerin kendi kapsamlı internet sayfası olmalı. Turist siteye girdiğinde Doğubayazıt’a nasıl geleceğini, hangi havaalanını kullanacağını, nerede kalacağını, hangi otellerin bulunduğunu ve turistik alanlara nasıl ulaşacağını öğrenebilmeli.

Yalnızca tarihî yapının adını ve birkaç cümlelik bilgisini paylaşmak yeterli değildir.

Turist, bütün seyahatini internet üzerinden planlayabilmelidir.

Daha fazla bilgi, daha iyi tanıtım ve profesyonel içerik gerekiyor.

“DOĞUBAYAZIT’TA KONAKLAMA KALİTESİ GELİŞTİRİLMELİ”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Doğubayazıt’ın konaklama altyapısını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Andrew Jones:

Doğubayazıt’ta otelcilik alanında bazı güzel gelişmeler var. Mevcut otellerin yenilenmesi turizm açısından olumlu.

Ancak özellikle yabancı turistlerin beklentilerini karşılayacak daha fazla ve daha kaliteli konaklama seçeneğine ihtiyaç var.

Yaz aylarında klima önemli bir ihtiyaç. Bir turist grubu geldiğinde klimalı oda talep ediyor. Fakat seçenekler sınırlı olduğu için bazen yer bulmak zorlaşıyor.

Bu durum tur düzenleyenleri de turistleri de zor durumda bırakıyor.

Turist şehir merkezinde kalırsa çarşıya çıkar, restoranda yemek yer, alışveriş yapar ve esnafa katkı sunar.

Bu nedenle konaklama yatırımları yalnızca otel sahiplerini değil, şehrin bütün ekonomisini ilgilendirir.

“TURİST KALİTELİ HİZMET İSTİYOR”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Doğubayazıt’ta daha yüksek standartta bir otele ihtiyaç var mı?

Andrew Jones:

Evet, var. Bazı turistler İstanbul’da veya Avrupa’da alışık oldukları standartlara yakın hizmet bekliyor.

Doğubayazıt’ta dört yıldız seviyesinde, kaliteli hizmet sunan bir otel önemli bir ihtiyaçtır.

Ancak burada bir sorun ortaya çıkıyor. İş insanları, “Turist sayısı artmadan yatırım yapamam” diyor. Turistler ise “Kaliteli otel olmadan gelemem” diyor.

Yani hangisinin önce olacağı tartışılıyor.

Bence turizmi ve konaklama yatırımlarını birlikte geliştirmek gerekiyor.

Turist sayısı arttıkça yatırımlar büyür, kaliteli yatırımlar geldikçe turist sayısı da artar.

“KALİTELİ TURİZM, ŞEHRİN TAMAMINA KAZANDIRIR”

Röportaja katılan yerel turizm temsilcileri de Doğubayazıt’a gelen turistlerin artık daha kaliteli hizmet talep ettiğini belirtti.

Turistlerin klimalı otel, nitelikli konaklama, iyi ulaşım ve profesyonel rehberlik istediği ifade edilirken, kaliteli turist gruplarının şehir ekonomisine daha fazla katkı sağlayacağı vurgulandı.

Doğubayazıt’ın geçmişte düşük fiyatlı turizm anlayışıyla hareket ettiği, ancak artık ilçenin sahip olduğu değerlerin hak ettiği kaliteyle sunulması gerektiği dile getirildi.

Turistin yalnızca bir gece konaklayıp ayrılması yerine şehirde daha uzun süre kalması, alışveriş yapması ve yerel esnafa katkı sunması gerektiği belirtildi.

“SÖYLEMEKLE DEĞİL, UYGULAMAKLA SONUÇ ALINIR”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Doğubayazıt’ta turizm uzun yıllardır konuşuluyor. Sizce artık ne yapılmalı?

Andrew Jones:

Doğubayazıt’ta insanlar yıllardır, “Turizm için ne yapabiliriz?” diye soruyor.

Ancak yalnızca konuşmak yeterli değil. Projelerin uygulamaya geçirilmesi gerekiyor.

Biz ekip olarak söylediğimiz şeyleri uygulamaya çalışıyoruz. Yerel insanlarla, iş insanlarıyla ve kamu kurumlarıyla görüşüyoruz.

Birlikte hareket edebilirsek daha güçlü sonuçlar alabiliriz.

İş insanlarıyla görüşmeler yapılabilir, sponsorlar bulunabilir, kamu kurumlarından destek alınabilir.

Yerel basın da bu çalışmaların önemli bir parçası olmalıdır.

“DOĞUBAYAZIT İÇİN İLK ÜÇ PROJE”

Doğubayazıt Gazete Yönetimi:

Doğubayazıt’ın tanıtımı ve turizmi için ilk üç projeniz ne olurdu?

Andrew Jones:

Birinci olarak, Nuh’un Gemisi için kapsamlı bir ziyaretçi ve bilgi merkeziyle birlikte bir müze kurulmasını isterdim.

İnsanlar bölgeye geldiğinde Nuh’un Gemisi hakkında bilimsel, tarihî ve kültürel bilgiler alabilmeli.

İkinci olarak, her yıl düzenlenecek uluslararası bir Nuh’un Gemisi festivali veya sempozyumu yapılmasını isterdim.

Bu etkinliğe araştırmacılar, akademisyenler, inanç temsilcileri, turistler ve basın mensupları katılabilir.

Üçüncü olarak ise Doğubayazıt’ın turizm ve konaklama altyapısının geliştirilmesini isterdim.

Daha iyi oteller, daha güçlü internet tanıtımı, kolay ulaşım ve turistik değerler arasında düzenli bir rota oluşturulmalı.

Ağrı Dağı, Nuh’un Gemisi ve İshak Paşa Sarayı birbirinden ayrı değil, tek bir turizm destinasyonu olarak tanıtılmalı.

ANDREW JONES: “BU PROJELERİ BİRLİKTE HAYATA GEÇİREBİLİRİZ”

Andrew Jones, röportajın sonunda Doğubayazıt’taki iş insanları, yerel yönetimler, kamu kurumları, turizmciler ve basın mensuplarıyla ortak çalışmaya hazır olduğunu belirtti.

Jones, Nuh’un Gemisi festivali, sempozyum, müze ve fotoğraf sergisi gibi projelerin ancak güçlü bir yerel iş birliğiyle hayata geçirilebileceğini söyledi.

Doğubayazıt Gazete Yönetimi olarak bizler de ilçenin tarihî, kültürel ve doğal değerlerinin tanıtılması amacıyla yapılacak çalışmalara basın desteği sunmaya hazır olduğumuzu ifade ettik.

Doğubayazıt’ın ihtiyacı yeni bir değer aramak değil; sahip olduğu değerleri korumak, doğru projelerle geliştirmek  ve dünyaya güçlü bir şekilde anlatmaktır.

Çünkü Ağrı Dağı, Nuh’un Gemisi ve İshak Paşa Sarayı yalnızca Doğubayazıt’ın değil, bütün insanlığın ortak mirası olabilecek büyüklükte değerlerdir.

Fransa’nın başkenti Paris’te Ukrayna konulu Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi başladı. Rusya ile muhtemel bir barış anlaşması durumunda Ukrayna’ya güvenlik garantileri sağlanmasına yönelik oluşturulan Gönüllüler Koalisyonu’nun toplantısına Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy dahil çok sayıda lider katıldı. Zirvede Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen yer aldı.
Zelenskiy, en önemli başlıklardan birini balistik füze savunmasının oluşturduğu toplantıya Gönüllüler Koalisyonu üyesi ülkelerin liderlerinin yanı sıra ulusal güvenlik danışmanları ve savunma şirketlerinin de katıldığını açıkladı. Zelenskiy, "FP, Thales, HENSOLDT, Diehl Defence, Saab, Kongsberg Defence & Aerospace, Weibel, Leonardo, MBDA, Eurosam, Safran ve Destinus şirketlerinin temsilcileri de bize katıldı. Herkes, inşa etmemiz gereken bu sistemin bir parçası" dedi.

Balistik Füze Savunma Koalisyonu kuruldu

Paris’teki zirve kapsamında Ukrayna’nın da aralarında bulunduğu 10 Avrupa ülkesi, balistik füzelere karşı ortak savunma kapasitesi oluşturmak amacıyla "Balistik Füze Savunma Koalisyonu" kurulması konusunda anlaştı. Kıtanın savunma alanındaki en önemli eksiklerinden birini gidermek amacıyla kapasite geliştirilmesine yönelik "Balistik Füze Savunma Koalisyonu" kurulması konusundaki ortak bildiri, Paris’te liderler tarafından imzalandı. Ortak bildiride, Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Norveç, İspanya, İsveç, İngiltere ve Ukrayna’nın kurucu ülkeler olarak yer aldığı girişimin sanayi, teknoloji ve askeri alanda daha yakın iş birliği yoluyla Avrupa’nın güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan "tamamen savunma amaçlı" bir çerçeve oluşturacağı ifade edildi. Bildiride, "Avrupa’nın korunmasının, gelecekteki füze tehditlerini caydıracak ve etkisiz hale getirecek entegre bir füze savunma mimarisine yönelik kapsamlı bir çözüm gerektirdiğine inanıyoruz" denildi.
Ortak bildiride, "Girişim, katılımcı ülkeler tarafından halihazırda edinilmiş ve gelecekte edinilecek ulusal ve Avrupa füze savunma sistemlerinin yerini almaktan ziyade, onları tamamlayacak nitelikte olacaktır. Savunma sanayi altyapımızı, araştırma kapasitemizi ve operasyonel deneyimimizi bir araya getirerek, Avrupa için ortak bir balistik füze savunma kapasitesi oluşturmayı ve bu amaca katkı sağlayacak faaliyetleri desteklemeyi hedefliyoruz. Bunu herhangi bir halka karşı değil, kendi savunmamız için yapıyoruz" ifadeleri kullanıldı.
Bildiride ayrıca Ukrayna’nın Rusya’nın işgaline karşı savunma sırasında edindiği operasyonel deneyimin koalisyonun gelecekteki çalışmalarına önemli katkı sağlayacağı ifade edildi.

Zelenskiy, sisteme "FREYJA" isminin verileceğini açıkladı
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, sosyal medya hesabından paylaştığı açıklamada Avrupa’nın ortak balistik füze savunma sistemine "FREYJA" isminin verileceğini açıkladı. Zelenskiy, "Bugünkü toplantı tarihi olabilir ve öyle de olmalı. Avrupa’nın daha güvenilir ve mevcut diğer sistemlere göre daha düşük maliyetli balistik füze savunmasına ihtiyacı var. Böyle bir sistemi ve bu sistem için önleyici füzeleri, birlikte geliştirebiliriz. Bu sistemin adı FREYJA olacak" dedi.

Projeye katkı sağlayabilecek Avrupa ülkeleri ile NATO ve AB temsilcilerinin de toplantıya katıldığını belirten Zelenskiy, "Başka ülkeleri de memnuniyetle aramıza kabul edeceğiz" dedi.
Ukrayna’nın projeye katkısının "balistik füzelere karşı kullanılacak önleyici füzeler" olabileceğini söyleyen Zelenskiy, "Diğer ortaklarımız ise radarlar ve diğer kritik bileşenlere sahip. Güçlerimizi birleştirmemiz büyük önem taşıyor. Bugün liderleri düzeyinde, FREYJA’nın ortak projemiz olduğunu siyasi olarak teyit etmemiz gerekiyor" dedi.

Zelenskiy, dünyada balistik füze savunma kapasitesinin yetersiz olduğuna dikkat çekerek, ABD’nin Patriot, Avrupa’nın ise SAMP/T, IRIS-T ve NASAMS sistemlerinin üretimini artırmaya çalıştığını ancak koruma ihtiyacının mevcut üretim kapasitesinin üstünde olduğunu söyledi. Zelenskiy, "Gelecekte dünyada daha fazla balistik füze göreceğiz. Buna karşı en azından yeterli balistik füze savunma kapasitesine sahip olmamız gerekiyor. Biz de tam olarak bunu inşa ediyoruz. Avrupa, siyasi bağımlılıktan uzak, yüksek kaliteli balistik füze savunma sistemlerinin üretiminde küresel lider olabilir" ifadelerini kullandı.
FREYJA sisteminin gelecek 12 ay içinde faaliyete geçmesini umduğunu söyleyen Zelenskiy, "Dünyada balistik füze tehdidi artacak. Bu, Rusya ve İran’ın yürüttüğü savaşların başlıca sonuçlarından biri. Bu nedenle FREYJA, mutlaka gerçeğe dönüşmeli" dedi.

"Balistik füzeler, güvenliğimize giderek büyüyen bir tehdit oluşturuyor"

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, sosyal medya hesabından paylaştığı açıklamada, "Balistik füzeler, güvenliğimize giderek büyüyen bir tehdit oluşturuyor. Avrupa, bu alandaki savunma kabiliyetlerini Ukrayna’nın deneyiminden de yararlanarak güçlendirmeli. Bugün Paris’te Avrupa’nın balistik füzelere karşı savunma kapasitesini geliştirmeyi amaçlayan Balistik Füze Savunma Koalisyonu’nun başlatılmasını memnuniyetle karşıladım" dedi.

"Bu yalnızca güvenlik açısından değil, sanayi, teknoloji ve istihdam bakımından da önemli bir adım"

İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto ise, "Bugün, Avrupa’nın hava savunmasını en ileri teknolojiler ile en gelişmiş sanayi deneyimini bir araya getirerek daha hızlı güçlendirmeyi amaçlayan yeni bir uluslararası iş birliği başlıyor. Bu yalnızca güvenlik açısından değil, sanayi, teknoloji ve istihdam bakımından da önemli bir adım" ifadelerini kullandı.

TCG Oruçreis, 4 Temmuz Bağımsızlık Günü kapsamında düzenlenen International Naval Review-250 (INR-250) etkinliklerinde diğer ülkelerin savaş gemileriyle birlikte törenlere katıldı. Dünyanın dört bir yanından gelen deniz unsurlarının yer aldığı etkinliklerde Türk bayrağı Hudson Nehri'nde gururla dalgalandı. Görev programı kapsamında New York'taki faaliyetlerini tamamlayacak olan TCG Oruçreis'in 8 Temmuz'da İrlanda'nın Dublin kentine hareket etmesi planlanıyor.

"TCG Oruçreis, Türk Deniz Kuvvetleri'nin en önemli savaş gemilerinden biridir"

TCG Oruçreis Komutanı Deniz Kurmay Albay Kemal Varlı, yaptığı açıklamada geminin sahip olduğu kabiliyetlere ve modernizasyon sürecine dikkat çekerek, "TCG Oruçreis, Türk Deniz Kuvvetleri'nin mavi vatandaki caydırıcılığını ve operasyonel gücünü temsil eden en önemli savaş gemilerinden biridir. Bu değeri daha da artıran unsur ise, geminin yerli ve milli savunma teknolojileriyle kapsamlı şekilde modernize edilerek, geleceğin harekat ihtiyaçlarına uygun hale getirilmesidir. 2025 yılında başarıyla tamamlanan Barbaros Yarı Ömür Modernizasyonu (B-YÖM), Türk savunma sanayisinin ulaştığı teknolojik seviyenin en somut göstergelerinden biri olmuştur. Modernizasyon kapsamında TCG Oruçreis, gelişmiş savaş yönetim sistemi, yeni nesil radarlar, elektronik harp kabiliyetleri, sensörler, haberleşme altyapısı ve komuta-kontrol sistemleriyle donatılarak çağın ihtiyaçlarına uygun şekilde yeniden yapılandırılmıştır. Yerli ve milli imkanlarla gerçekleştirilen bu kapsamlı dönüşüm, geminin harekat etkinliğini önemli ölçüde artırırken, dışa bağımlılığı da büyük ölçüde azaltmıştır. Bu modernizasyon yalnızca bir geminin ömrünü uzatan teknik bir çalışma değil, aynı zamanda Türkiye'nin savunma sanayisinde ulaştığı bağımsızlık vizyonunun güçlü bir yansımasıdır" dedi.
Albay Varlı, TCG Oruçreis'in NATO görevleri kapsamında Türkiye'yi başarıyla temsil ettiğini belirterek, "Türk Deniz Kuvvetleri'nin seçkin unsurlarından TCG Oruçreis, NATO Daimi Deniz Görev Grubu-1 (SNMG-1) bünyesindeki görevi kapsamında Amerika Birleşik Devletleri'nin New York kentini ziyaret etmektedir. Ziyaret, Amerika Birleşik Devletleri'nin 250'nci kuruluş yıl dönümü kutlamaları kapsamında planlanmış olup, Türkiye'nin NATO içerisindeki etkin rolünü ve uluslararası deniz güvenliğine sağladığı katkıyı bir kez daha ortaya koymaktadır. NATO'nun denizlerdeki caydırıcılık ve kolektif savunma faaliyetlerinin önemli unsurlarından biri olan SNMG-1'de görev yapan TCG Oruçreis, Türk Deniz Kuvvetleri'nin yüksek harekât kabiliyetini, profesyonelliğini ve müttefik kuvvetlerle müşterek görev yapabilme yeteneğini başarıyla temsil etmektedir" dedi.

"Türk bayrağı Atlantik'in ötesinde gururla dalgalanıyor"

Elektronik Astsubay Kıdemli Başçavuş Muhammed Salih Yarar da liman ziyaretlerinin askeri diplomasi açısından taşıdığı öneme vurgu yaptı. Yarar, yaptığı açıklamada, "Dünyanın en önemli limanlarından biri olan New York'ta gerçekleştirilen bu ziyaret, Türk Deniz Kuvvetleri'nin uluslararası alandaki görünürlüğünü artırırken, şanlı Türk bayrağının Atlantik'in ötesinde gururla dalgalanmasına da vesile olmaktadır. Liman ziyaretleri, yalnızca askeri diplomasi açısından değil, dostluk, iş birliği ve karşılıklı güvenin güçlendirilmesi bakımından da büyük önem taşımaktadır. TCG Oruçreis'in bu anlamlı görevde yer alması, Türkiye'nin denizlerdeki etkinliğini, NATO'ya olan güçlü katkısını ve küresel güvenliğe verdiği önemi açıkça göstermektedir. Aynı zamanda bu ziyaret, Türk Deniz Kuvvetleri'nin disiplinini, denizcilik kültürünü ve kurumsal gücünü uluslararası kamuoyuna tanıtmak için önemli bir fırsat sunmaktadır" ifadelerini kullandı.

Türk bayrağı New York'ta

ABD'nin 250'nci kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında New York'ta gerçekleştirilen törenlerde yer alan TCG Oruçreis, hem NATO görevleri hem de askeri diplomasi faaliyetleri çerçevesinde Türkiye'yi temsil etti. Atlantik'in ötesinde Türk bayrağını dalgalandıran gemi, modernize edilmiş sistemleri ve operasyonel kabiliyetleriyle Türk Deniz Kuvvetleri'nin ulaştığı seviyeyi uluslararası platformda sergileme fırsatı buldu.(İha)

ABD'li yetkilinin basın mensuplarına okuduğu 14 maddelik mutabakat zaptında şu maddelerin yer aldığı görüldü:

"1) ABD ile İran ve mevcut savaştaki müttefikleri, bu Mutabakat Zaptı’nı (MOU) imzalayarak, Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan eder; bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş veya askeri operasyon başlatmayacaklarını, birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınacaklarını ve Lübnan’ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına alacaklarını taahhüt eder. Nihai anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.

2) ABD ve İran, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmamayı taahhüt eder.

3) ABD ve İran, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt eder. Bu süre, tarafların mutabık kalması halinde uzatılabilir.

4) Bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından, ABD İran’a yönelik deniz ablukasını ve her türlü engellemeyi kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir. Bu süre zarfında gemi trafiği İran tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik hacmine orantılı olacaktır. ABD ayrıca, nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 30 gün içinde İran sınırları yakınındaki kuvvetlerini geri çekecektir.

5) Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından İran, ticari gemilerin İran Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi yönde, yalnızca 60 gün süreyle, ücretsiz ve güvenli bir şekilde geçiş yapabilmeleri için elinden gelen tüm çabayı göstererek gerekli düzenlemeleri yapacaktır. Ticari gemilerin trafiği derhal başlayacak ve İran tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizliği gerekliliği göz önünde bulundurularak, bu düzenlemeler 30 gün içinde yürürlüğe girecektir. İran, geçerli uluslararası hukuk düzenlemeleri ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik hakları doğrultusunda diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki idare ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman ile diyalog kuracaktır.

6) ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık kesin ve karşılıklı olarak üzerinde mutabık kalınan bir plan hazırlamayı taahhüt etmektedir. Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, 60 gün içinde imzalanacak nihai anlaşmanın bir parçası olarak kesinleştirilecektir. İlgili finansal işlemler için gerekli olan tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler ABD tarafından verilecektir.

7) ABD, nihai anlaşmanın bir parçası olarak, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararları ve birincil ve ikincil tüm tek taraflı ABD yaptırımları dahil olmak üzere, İran’a yönelik her türlü yaptırımın üzerinde mutabık kalınan bir takvime göre sona erdirilmesini taahhüt eder. İran ve ABD, yukarıda bahsedilen yaptırımların kaldırılması meselesinin kritik önemini kabul etmekte ve bu konularda karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu meseleleri derhal ele alma niyetlerini beyan eder.

8)İran, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini bir kez daha teyit eder. ABD ve İran, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak, karşılıklı olarak mutabık kalınacak bir mekanizma çerçevesinde, zenginleştirilmiş nükleer malzeme stoklarının akıbetini, UAEA gözetimi altında yerinde seyreltme yoluyla gerçekleştirilecek asgari yöntemle çözüme kavuşturmak üzere anlaşmıştır. Taraflar ayrıca, nihai anlaşmada üzerinde mutabık kalınacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, zenginleştirme meselesini ve İran'ın nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili karşılıklı olarak kararlaştırılan diğer konuları görüşmeyi kabul etmiştir. Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecektir. ABD ve İran, yukarıda belirtilen nükleer meselelerin kritik önemini kabul etmekte ve bu konular üzerinde karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde söz konusu meseleleri derhal ele alma niyetlerini ifade etmektedir.

9) Nihai anlaşma imzalanana dek, ABD ve İran mevcut durumu korumayı kabul eder. İran nükleer programının mevcut durumunu koruyacak, ABD ise herhangi bir yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker konuşlandırmayacaktır.

10) ABD, bu mutabakat zaptının imzalanmasından yaptırımların sona ermesine kadar, ABD Hazine Bakanlığı’nın İran ham petrolü, petrol ürünleri ve türevlerinin ihracatı ile bankacılık işlemleri, sigortacılık, nakliye vb. dahil tüm ilgili hizmetler için muafiyetler sağlayacağını taahhüt eder.

11) ABD, bu mutabakat zaptının yürürlüğe girmesiyle birlikte İran’a ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanıma tam olarak açılmasını taahhüt eder. ABD ile İran, müzakereler sırasında bu fonların serbest bırakılmasına ilişkin usuller üzerinde karşılıklı olarak mutabık kalacaktır. Bu fonlar, ister asıl hesaptan ister havale yoluyla elde edilsin, İran Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehtara yapılacak ödemeler için tam olarak kullanılabilir hale getirilecektir. ABD, buna uygun olarak gerekli tüm lisans ve izinleri vermeyi taahhüt eder.

12) ABD ve İran, bu mutabakat zaptının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve nihai anlaşmaya gelecekte uyulmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizmasının kurulması konusunda mutabık kalmıştır.

13) Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından, zaptın 1, 4, 5, 10 ve 11. maddeleri uygulanmaya başlanacak ve bunların yürürlükte kalmaya devam etmesi şartıyla, ABD ve İran nihai anlaşma için diğer paragraflar üzerinde müzakerelere başlayacaktır.

14) Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır." iha

ABD Başkanı Donald Trump, görev süresinin sonuna kadar yönetimin sınır dışı etme gündemine kesintisiz finansman sağlamayı amaçlayan 70 milyar dolarlık Güvenli Amerika Yasası’nı imzaladı. Trump, Beyaz Saray’daki imza töreninin ardından gazetecilerin sorularını cevapladı. İran’ın anlaşma konusunda çok yavaş davrandığı ve bunun bedelini ödeyeceği yönündeki açıklamalarının ne manaya geldiği yönünde bir soru alan Trump, "İran’a saldıracağız. Çok sert saldıracağız" cevabını verdi.

Bombalamaların yeniden mi başlayacağı sorusuna Trump, "Evet, helikopterlere yapılan saldırıya bakılırsa buna hakkımız olduğunu düşünüyorum. Önce yapmadıklarını söylediler sonra yaptıklarını kabul ettiler. Bunu kabul etmeleri kolay oldu çünkü bomba elimizde. Gerçekten bomba elimizde. Patlamamış olması büyük bir şanstı. Bomba helikoptere saplandı ve patlamadı. Yanıyordu ama patlamadı" cevabını verdi.

"Bizi sürekli oyalıyorlar"

Helikopterin iki pilotu için kurtarma operasyonu yapıldığını ve ikisinin de iyi durumda olduğunu ifade eden Trump, "Aylardır İran ile çalışıyorum. Bu anlaşmayı imzalamaları gerekiyor. Bu iyi bir anlaşma. Onlara nükleer silah sahibi olma hakkı vermiyor. Ne olacağını göreceğiz. Ama dün onları sert bir darbe indirdik. Bugün de sert bir darbe indireceğiz" diye konuştu.
Trump, "Anlaşma konusunda ne olacak göreceğiz. Anlaşmaya çok yaklaşmıştık ama bizi sürekli oyalıyorlar. Bizi aptal yerine koymaya çalışıyorlar. Çünkü daha önce karşılarında çok aptal Amerikan başkanları vardı. Bunu söylemek zorundayım ve bunu söylemekten utanıyorum. Burada çok aptal insanlar oturuyordu" dedi.

"Erdoğan çok iyi bir dostum ve birlikte çok çalıştık"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrail’i hedef alan açıklamaları hakkında bir soru alan Trump, bu soruya cevabında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın "çok iyi bir dostu" ifadelerine yer verdi. Trump, "Bildiğiniz gibi Erdoğan çok iyi bir dostum ve birlikte çok çalıştık. Onu çok severim. Şimdi basın hemen ‘Erdoğan’ı seviyor’ diyecek ama bunu söylemem gerekiyor. Kendisi son derece güçlü bir lider ve çok güçlü bir insan" şeklinde konuştu.

Türkiye ve İsrail arasında bir çatışma ihtimaline ilişkin soruya da olumsuz cevap veren Trump, "Türkiye ile böyle bir şey olacağını düşünmüyorum. En azından ben başkan olduğum sürece. Çünkü o bana saygı duyuyor ve ben de ona saygı duyuyorum. Bunun ötesinde, iyi bir dostluğumuz var" ifadelerini kullandı.

"Tarihin en başarılı Dünya Kupası olacak"

Dünya Kupası ve vizelere ilişkin soru üzerine Trump, "Tarihin en başarılı Dünya Kupası olacak. Hiçbir Dünya Kupası bu kadar hızlı ve bu kadar çok bilet satmadı. Gerçekten inanılmaz. Bu ülkede futbol pek konuşulmaz, bildiğiniz gibi biz futbola 'soccer' diyoruz. Fakat bu turnuva, şimdiye kadar en başarılısı olacak" diye konuştu.

Yurt dışından geleceklerin vize endişeleri konusunda da "çok yakından çalıştıklarını" söyleyen Trump, "Bunun üzerinde çok yakından çalışıyoruz. Doğru insanların gelmesini sağlamak için çalışıyoruz" dedi.

"İran’ın haberi olmadan milyonlarca varil petrol çıkardık"

Enflasyon rakamlarına ilişkin bir soruya cevabında petrol fiyatlarının savaşa rağmen nispeten düşük kalmasına değinen ABD Başkanı, "İran’ın haberi olmadan milyonlarca varil petrol çıkardık. Geçen gece geç saatlerde ışıkları kapalı şekilde 22 gemiyi devreye soktuk. Çünkü artık radarları yok. Radarlarını yerle bir ettik. İşte petrolün varil fiyatının 85 dolar olmasının nedeni bu" diye konuştu.

Ekonomi çok iyi giderken İran’a saldırı kararı aldığını ve "ödenilen bedelin buna değdiğini" belirten Trump, "Bana göre İran’ın nükleer silaha sahip olmamasını sağlamak için buna değdi" ifadelerini kullandı.

Trump, "Petrolün varil fiyatı 250 dolara çıkabilirdi. Ama şu anda 85 dolar. Bu gerçekten inanılmaz" şeklinde konuştu.

"Bence anlaşma yapmak isteyecekler ama göreceğiz"

ABD Başkanı Trump, "Önce Venezuela’ya uğradık. Ve o savaşın bize olan maliyetini defalarca çıkardık. Venezuela halkıyla harika ilişkilerimiz var ve çok iyi anlaşıyoruz. Büyük bir başarıydı ve bir günlük bir savaştı. Daha doğrusunu söylemek gerekirse, 48 dakikalık bir öfke patlamasıydı ve bitti. Venezuela şimdi çok iyi durumda" dedi.

Ardından İran’a yöneldiklerini anlatan Trump, "Sonra İran’a gittik ve esasen aynı şeyi yaptık. Belki İran konusunda görüntü o kadar güzel değil ama artık donanmaları yok. 159 gemi denizin dibinde. Hava kuvvetleri yok. Bütün uçakları imha edildi. İnsansız hava araçlarının (İHA) çoğu yok edildi. İHA üretim kapasiteleri yok edildi. Füzelerinin çoğu yok edildi. Bütün liderlik kadroları ortadan kaldırıldı. Yerlerine yenileri getirildi. Şimdi onlarla muhatap oluyoruz. Bence anlaşma yapmak isteyecekler ama göreceğiz" diye konuştu.

"Her gece petrol çıkarıyorduk"

Bölgeden İran’ın haberi olmadan petrol çıkardıkları açıklamasını yineleyen Trump, "Bugün ilk kez açıklıyorum. Milyonlarca varil petrol çıkarıyoruz. Milyonlarca varil. Her gece petrol çıkarıyorduk. Bunu artık söyleyebilirim çünkü artık İran da fark etti. Bunu duyurmamak benim için çok zor oldu. Açıklamayı çok istiyordum ama işi bozmak istemedim ve bu nedenle kendimi tuttum. Ama milyonlarca varil petrol çıkarıldı. İşte petrolün 250 dolar değil de 85-90 dolar seviyesinde olma nedeni bu" ifadelerini kullandı. Trump, petrol fiyatlarını savaşın bitimiyle birlikte tekrar eski seviyelerine döneceği açıklamasını da yineledi. iha

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Bonn İklim Değişikliği Konferansı’na katılmak üzere bulunduğu Almanya’daki temaslarını sürdürüyor. Bakan Kurum, söz konusu konferansın ikinci gününde COP31 Eylem Gündemi’nin 10 öncelikli alanı ve 6 hedefine ilişkin sunum yaptı.

Bakan Kurum, COP31 Başkanlığı olarak yıl boyunca şeffaf ve adil bir anlayışla hareket ettiklerini; bu anlayış kapsamında herkesle görüşerek istişarelerde bulunduklarını söyledi. COP31 sürecinde diyalog, uzlaşı ve aksiyon olmak üzere 3 temel değer üzerine hareket ettiklerini hatırlatan Bakan Kurum, Türkiye olarak vizyonu da "Geleceğin COP'u" yaklaşımıyla inşa ettiklerini kaydetti.

"COP31’in kalıcı miras bırakabileceği alanlara odaklandık"

Bakan Kurum, bu süreçte taahhütleri somut eylemlere, bu eylemleri de ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek istediklerini ifade ederek, "COP31 Eylem Gündemi; ortaklıkları güçlendirmeyi, pratik çözüm yollarını geliştirmeyi, uygulamaya katkı sağlamayı ve kalıcı bir miras bırakmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, COP31 Eylem Gündemi altında 10 öncelikli tema belirledik. Bu temaları belirlerken yalnızca başlık seçmedik. Bugün dünyanın en acil ihtiyaç alanlarına, ülkelerin uygulamada karşılaştığı zorluklara ve COP31’in kalıcı miras bırakabileceği alanlara odaklandık" dedi.

Bakan Kurum, COP31 Eylem Gündemi’ndeki 10 öncelikli alanı anlattı

Bakan Kurum, Eylem Gündemi’nin 10 öncelikli alanına değinerek, "Döngüsel ekonomiye geçişi desteklemek için Sıfır Atık yaklaşımlarını ve metan gazının azaltılmasını önceliklendirdik. Atık meselesi artık yalnızca çevre yönetimi değil, aynı zamanda iklim eyleminde en hızlı sonuç alınabilecek alanlardan biridir. Adil ve güçlü bir dönüşümün yolu, güvenli enerjiye erişimden geçmektedir. Bu nedenle de herkes için sürdürülebilir ve güvenli enerji sağlamak amacıyla temiz enerji ve elektrifikasyon çalışmalarını gündeme aldık" dedi.
Gıda sistemlerinin dönüşümünü sağlamanın çok önemli olduğunu, gelişmekte olan ve gıdaya ulaşımı zorlaşmış ülkelerin dirençli bir gelecek inşa etmesi adına çiftçiler için gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarımı öncelikli tema yaptıklarını vurgulayan Kurum, "İklim krizinin sofraya, üretime ve kırsal hayata doğrudan etkisi, bu başlığı artık ertelenemez hale getirmiştir. Sürdürülebilir rekabet gücünü artırmak ve iklim hedeflerine ulaşmak için yeşil sanayileşmeyi gündemimize aldık. İnancımız şu ki; üretim, ticaret ve istihdam bu dönüşümün dışında kaldığında kalıcı sonuç almamız mümkün değil" ifadelerini kullandı.

İklim dostu dirençli şehirler ve gençlere vurgu

Kıyı ve deniz ekosistemlerini korumak amacıyla okyanuslar ve denizleri ayrı bir başlık olarak ele aldıklarını kaydeden Bakan Kurum, "Denizlerin; iklim dengesinin, gıda güvenliğinin ve milyonlarca insanın geçim kaynağının merkezinde olduğunu gözler önüne bir kez daha sermiş olduk" dedi.
Herkes için güvenli yaşam alanları oluşturmak adına iklim dostu dirençli şehirleri önceliklendirdiklerine dikkat çeken Bakan Kurum, "Hepimiz biliyoruz ki; iklim değişikliğinin etkileri en görünür biçimde şehirlerde, mahallelerde ve insanların günlük hayatında hissedilmektedir" diye konuştu.
Bakan Kurum, diğer bir öncelikli alanın ise gençler olduğunu belirterek, "Gençlerin enerjisinden, heyecanından ve üretkenliğinden en güçlü şekilde yararlanmak için gençlik katılımını Eylem Gündemimizin merkezine yerleştirdik. ‘Gençler bu işin öznesi olacak’ dedik. Bunun sebebi de gençlerin geleceğin muhatabı olmasının ötesinde, bugünün çözüm ortağı olması gerektiğine olan inancımızdır" ifadelerini kullandı.

"Hedefimiz iklim kaynaklı şokları önceden gören sağlık altyapılarını desteklemek"

"Dinamik ve dayanıklı sağlık sistemlerinin" diğer önemli başlıklardan biri olduğunun altını çizen Bakan Kurum, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

"İklim krizinin insan sağlığı, kamu hizmetleri ve toplumsal dayanıklılık üzerindeki etkilerini dikkate alarak, dinamik ve dirençli sağlık sistemlerini gündemimize aldık. Hedefimiz; iklim kaynaklı şokları önceden öngören, bu şoklara uyum sağlayan ve hızla toparlanabilen sağlık altyapılarını desteklemektir. Ayrıca iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve arazi bozunumu arasında daha güçlü bir sinerji kurmak için sektörler arası ortak eylemleri destekleyeceğiz. Ulusal Katkı Beyanları’nın uygulanmasını güçlendirmek ve verilen taahhütleri somut çıktılara dönüştürmek üzere ilave bir destek sistemini de devreye alacağız. COP31’in temel yaklaşımı açıktır: Başlık üretmek değil, uygulamayı daha da hızlandırmak; niyet beyan etmek değil, sonuç almak. İklim eyleminin sonuçlarını şehirlerde, tarlalarda, evde, sanayide, enerjide, okullarda, hastanelerde ve insanların hayatında hissedilir hale getirmek istiyoruz."

"10 öncelikli tema altında ortak girişimleri destekleyeceğiz"

Bakan Kurum, Türkiye’nin Kahramanmaraş depremlerinin ardından hayata geçirdiği "Asrın İnşa Seferberliği" ile aynı bakış açısıyla COP31 sürecini yürüteceğine dikkat çekti. Bakan Kurum, "Türkiye, 2023 yılında aynı gün içinde 2 büyük deprem yaşadı. ‘Asrın Felaketi’ olarak adlandırılan bu depremlerden sonra bütün kesimlerle istişare kültürünü sürdürerek doğrudan hedefe odaklandık. Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü iradesi, bakanlığımızın koordinasyonu ve yoğun gayretleriyle, 2 yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konut inşa ederek 11 ilimizi yeniden ayağa kaldırdık. Deprem sonrası inşa sürecinde nasıl çok katmanlı, hızlı ve sonuç odaklı bir çalışma yürüttüysek, COP31 sürecinde de aynı anlayış ve kararlılıkla hareket ediyoruz" dedi.
Yüz yüze istişareler, tematik çalışma grupları, uluslararası ortaklıklar ve açık bir dijital platform aracılığıyla sektörlerden paydaşları bir araya getiren kesintisiz bir süreç yürüttüklerinin altını çizen Bakan Kurum, "Ulusal ve uluslararası paydaşlardan gelen geri bildirimleri, COP31 Eylem Gündemi’nin geliştirilme sürecine sistematik şekilde dahil ettik. Bundan sonra da uluslararası ortaklarımızla omuz omuza çalışacağız. COP31 Başkanlığı olarak; kaynak, görünürlük ve siyasi ağırlık sağlayarak 10 öncelikli tema altında ortak girişimleri destekleyeceğiz" ifadelerini kullandı.

COP31 Eylem Gündemi’nin hedefleri

Sunumunda COP31 Eylem Gündemi’nin 6 küresel uygulama hedefini de açıklayan Bakan Kurum, tüm tarafları ve uluslararası toplumu bu hedefler etrafında birleşmeye davet etti. Bakan Kurum, hedeflerden ilkinin "elektrifikasyon" olduğunu belirtti. Kurum, "Yaptığımız tüm toplantılarda bir tema çok net şekilde öne çıktı: Elektrifikasyon. Elektrifikasyon, 1,5 derece hedefine ulaşmak için yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğini tamamlayan ana başlıklardan biridir. Aynı zamanda karbonsuzlaşmanın en önemli anahtarlarından biridir. Bugün elektrik talebi ciddi biçimde artmaktadır. Ancak şebeke yetersizlikleri, finansman açıkları, politika uyumsuzlukları ve yüksek ilk yatırım maliyetleri elektrifikasyonda ilerlemeyi sınırlamaktadır" dedi.

Bakan Kurum, tüm bu zorluklara rağmen, elektrifikasyonun hızlandırılması için küresel ölçekte ortak bir irade ortaya koyarak, 2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon oranına ulaşılmasını hedeflediklerini belirtti. Kurum, "‘2035’e kadar yüzde 35’ hedefi, COP31 Başkanlığımızın temel önceliklerinden biri olacaktır. Antalya’da düzenlenecek COP31’e kadar geçen sürede, bu hedef için güçlü bir küresel koalisyon oluşturmak üzere çalışacağız" dedi.

Sıfır Atık Hareketi ve metan azaltımı

İkinci olarak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi ve metan azaltımı konusunun altını çizen Bakan Kurum, "Bu girişimle, Sıfır Atığı iklim politikasında daha üst bir seviyeye taşımak istiyoruz. Metan gazının azaltılması, küresel ısınmayı yavaşlatmak için en hızlı uygulanabilir fırsatlardan biridir. Atık sektörü, insan kaynaklı metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 20’sini oluşturmaktadır. Elimizde kanıtlanmış ve ölçeklenebilir çözümler bulunmaktadır. Bu durum, özellikle insan kaynaklı atıklardan meydana gelen metan emisyonlarının azaltılması için önemli bir imkan sunmaktadır. Bütün tarafları, 2035 yılına kadar atık üretimindeki artışın yarı yarıya azaltılması hedefini benimsemeye çağırıyoruz" diye konuştu.

Dirençli şehirler ve sanayide yeşil dönüşüm

Bakan Kurum, Eylem Gündemi’nin bir başka hedefinin de ‘dirençli şehirler’ olduğunu işaret ederek sözlerini şu şekilde sürdürdü:

"Dirençli şehirler, Eylem Gündemimizin önemle üzerinde durduğu başlıklardandır. Bu başlığın çok sayıda alt boyutu bulunmaktadır. Ancak bu aşamada sizlerle özellikle binalarda emisyon azaltımı hedefimizi paylaşmak istiyorum. Binalarda emisyonların azaltılması ve enerji verimliliğinin artırılması, şehirlerin iklim direnci açısından kritik önemdedir. Bu kapsamda, 2035 yılına kadar bina sektöründe enerji kullanım yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltması hedefini tarafların görüşüne açmak istiyoruz."

Dördüncü olarak, sanayide yeşil dönüşüm başlığını vurgulayan Bakan Kurum, "Sanayide yeşil dönüşüm için üretim ve imalat sektöründe döngüsel malzeme kullanım oranının 2035’e kadar en az yüzde 15 seviyesine ulaşması önemli bir kazanım olacaktır. Bu hedef hem emisyon azaltımı hem de kaynak tasarrufu bakımından güçlü bir katkı sağlayacaktır" şeklinde konuştu.

"2035’e kadar toplumda güçlü bir iklim farkındalığı oluşturulmalı"

Bakan Kurum, beşinci olarak "Her alanda farkındalık" başlığını vurguladı. İsrafla mücadeleyi, gıda güvenliğini ve iklim farkındalığını birbirinden ayrı başlıklar olarak değil, toplumun bütün kesimlerine yayılması gereken ortak bir dönüşüm alanı olarak ele aldıklarını söyleyen Kurum, "Bugün dünyada milyonlarca insan gıda güvensizliğiyle karşı karşıyadır. İklim krizi; sofrayı, suyu, tarımsal üretimi, kırsal hayatı ve gelecek nesillerin yaşam güvencesini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle gıda, su ve iklim başlıkları arasındaki kopukluğu gidermek; daha dirençli, daha verimli ve daha adil bir sistem kurmak zorundayız" dedi.

Bu çerçevede tarımdan sanayiye, eğitimden sosyal yaşama, kamu hizmetlerinden iş dünyasına kadar her alanda israfı azaltan, kaynakları verimli kullanan ve iklim bilincini güçlendiren bir yaklaşımı destekleyeceklerini işaret eden Kurum, "Gençlerin, çiftçilerin, üreticilerin, çalışanların ve toplumun tamamının iklim dirençli uygulamalar konusunda bilgilendirilmesini önemsiyoruz. Bu kapsamda, iklim değişikliği konularının 2030 yılına kadar eğitim müfredatlarına dahil edilmesini ve yaygın eğitim faaliyetleriyle desteklenerek 2035 yılına kadar toplum genelinde güçlü bir farkındalığı oluşturulmasını hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.

İklim uygulama köprüsü

Altıncı ve son başlık olan ‘İklim Uygulama Köprüsü’nün önemine de dikkat çeken Bakan Kurum, "Bütün bu hedefleri hayata geçirirken, ülkelerin farklı şartlarını ve önceliklerini gözeten kapsayıcı bir yaklaşım benimseyeceğiz. Bu hedeflere ulaşılmasını desteklemek amacıyla, özellikle gelişmekte olan ekonomiler başta olmak üzere tüm ülkelerle yakın iş birliği yürüteceğiz. Teknik yardım, kapasite geliştirme faaliyetleri ve finansal destek mekanizmalarına erişimin güçlendirilmesine katkı sağlayacağız. İklim Uygulama Köprüsü olarak tanımladığımız yeni mekanizma, tam da bu boşluğu doldurmayı amaçlıyor" dedi.

COP31 Başkanı Kurum, "İklim Uygulama Köprüsü, özellikle gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde iklim hedefleri ile ekonomik ve kalkınma politikaları arasındaki uyumu güçlendirmeyi hedeflemektedir. Bu mekanizma, yatırım yapılabilir bir ortam oluşturulmasına katkı sağlayacaktır" dedi.

"İklim Uygulama Köprüsü yeni bir fon değil, tamamlayıcı bir girişimdir"

İklim Uygulama Köprüsü’nün; Ulusal Katkı Beyanları ile ekonomik politikalar arasında daha güçlü bir bağ kurulmasını destekleyeceğinin altını çizen Bakan Kurum, "Ülkelerin önceliklerini yatırım yapılabilir proje portföylerine dönüştürmelerine yardımcı olacaktır. Ayrıca uygun finansman çözümleri ve özel sermayenin daha büyük ölçekte katkıda bulunabilmesini kolaylaştırıcı bir rol üstlenecektir" dedi.
Kurum, "Önemle vurgulamak isterim, İklim Uygulama Köprüsü yeni bir fon değildir. Yeni bir finansman mekanizması değildir. Mevcut girişimlerin alternatifi de değildir. Tam tersine, mevcut iklim finansmanı ve uygulama ekosistemini destekleyen, aktörler arasındaki ortaklıkları güçlendiren ve uygulamaya odaklanan tamamlayıcı bir girişimdir" ifadelerini kullandı.
Bakan Kurum, amaçlarının iklim hedefleri ile gerçek yatırımlar arasındaki mesafeyi azaltmak ve finansmanın sahaya daha hızlı, daha etkili ve daha sonuç odaklı ulaşmasını sağlamak olduğunu belirtti.

"Önümüzdeki aylarda, 10 öncelikli temanın tamamında çalışmaları ilerletmek istiyoruz"

Bakan Kurum, Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’e hazırlık sürecini kararlılıkla yürüttüklerini vurgulayarak, "Önümüzdeki hafta ve aylarda, 10 öncelikli temanın tamamında ve bu temaların ötesindeki alanlarda çalışmaları ilerletmek istiyoruz. COP31 ve Küresel İklim Eylemi Gündemi kapsamındaki çalışmalarımızı birlikte başarıya dönüştürmek istiyoruz. Bunu başarmak için COP31 Başkanlığı olarak hepinizin desteğine ihtiyaç duyuyoruz" ifadelerini kullandı.
Bugün dünya yalnızca yeni kararlar beklemediğini, verilen kararların hayata geçtiğini görmek istediğini belirten COP31 Başkanı Kurum, "Çünkü doğa yorgun, insanlık yorgun" dedi.

"Bizden sonra bu dünyayı devralacak nesiller için daha hızlı hareket etmeliyiz

İklim değişikliklerinden kaynaklanan doğal afetlerin ve çevre sorunlarının insan yaşamı ile tarım üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Kurum, "Kuraklık sofraya kadar uzanıyor; seller, bir ömrün emeğini bir gecede alıp götürüyor; yangınlar yalnızca ağaçları değil hatıraları, yuvaları ve gelecek umudunu da yakıyor. Hep birlikte temiz suya erişemeyen çocuklar için, geleceğini toprağa emanet eden çiftçiler için, evlerini ve umutlarını afetlerde kaybeden aileler için; emisyonların salımından sorumlu olmadığı halde en ağır bedeli ödeyen çocuklar için ve bizden sonra bu dünyayı devralacak nesiller için artık daha hızlı hareket etmeliyiz" ifadelerini kullandı.

"Bonn’da tanıştık, dinledik, Antalya’da yeniden buluşacağız"

Bakan Kurum, konuşmasının sonunda Hazreti Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin "Dün dünle beraber gitti cancağızım, şimdi yeni şeyler söylemek, yeni şeyler yapmak lazım" sözüyle çağrıda bulundu.

Bakan Kurum, "Şimdi yeni şeyler yapma zamanıdır. Gelin, beklemek yerine harekete geçelim. Gelin, niyeti uygulamaya dönüştürelim. Gelin, taahhütleri sonuca ulaştıralım. Gelin, farklılıklarımızı ortak çözüm gücüne çevirelim. Antalya’da yalnızca gelecekten bahsetmeyelim; geleceği birlikte şekillendirelim. Anadolu’nun gönül erlerinden Yunus Emre’nin çağrısıyla, ‘Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım.’ Bonn’da tanıştık, dinledik, Antalya’da yeniden buluşacağız. Hep birlikte, iklim eylemini sözden uygulamaya, uygulamadan sonuca taşıyacağız. Geleceği birlikte şekillendireceğiz" ifadelerini kullandı.

Üçlü basın toplantısı düzenlendi

Programda, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen de birer konuşma yaptı. COP31 Başkanı Kurum, UNFCCC İcra Sekreteri Stiell ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Bowen 3’lü basın toplantısı düzenleyip basın mensuplarının sorularını yanıtladı. iha

Edinilen bilgilere göre, dün gece İstanbul’dan hareket eden ve içerisinde İran vatandaşı olan yolcuları taşıyan Varesh Havayolları’na ait uçak, İran hava sahasının uçuşlara kapatılması nedeniyle Van’a yönlendirildi. Uçak, güvenli bir şekilde Van Ferit Melen Havalimanı’na iniş yaptı. Önceki geceden bu yana Van Ferit Melen Havalimanı’nda dünden beri bekleyen uçak, bugün akşam saatlerinde Tahran’a gitmek üzere Van’dan ayrıldı. iha

Kızılay Doğubayazıt Şubesi tarafından yapılan paylaşımda, bağışçıların emanet ettiği kurbanların Uganda’da şube başkanı tarafından bizzat kesilerek ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldığı belirtildi. Yapılan organizasyonla paylaşma ve kardeşlik duygularının sınırları aşarak farklı coğrafyalara ulaştığı vurgulandı.

Kızılay yetkilileri, Kurban Bayramı’nın dayanışma ruhunu yaşattığını belirterek destek veren tüm bağışçılara teşekkür etti. Açıklamada, “Paylaşmanın ve kardeşliğin bereketini hep birlikte yaşıyoruz” ifadelerine yer verilirken, yapılan yardımların ihtiyaç sahibi ailelerin bayram sevincine ortak olduğu ifade edildi.

Doğubayazıt Kızılayı’nın yürüttüğü yardım çalışmaları, vatandaşlar tarafından da takdirle karşılandı.

Hava sıcaklığının 40 derece olduğu Arafat Ovası'nda serin çadırlarında ibadetle meşgul olan 84 bin Türk hacı adayı, öğle vaktinde Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş'un Vakfe Duası ile huşu içerisinde bir tövbe istiğfar gerçekleştirdi. Başkan Arpaguş, konuşmasında Arafat vakfesinin insan hayatındaki en anlamlı günü olduğuna dikkat çekerek, en önemli tövbe ve arınma mekanı olduğunu söyledi. Bütün günahlarından arınmaya vesile olan Arafat vakfesinde, mazlum milletler, devleti aliye ve aileleri için dualar eden hacı adayları, gözyaşları ile hayatlarının en mübarek gününü yaşadılar. Akşam güneşin batışına kadar Arafat'ta bekleyecek olan Müslümanlar bu arada gece yarısından sonra Akabe'de şeytana atacakları taşları topladılar. Şeytan temizden hoşlanmadığı için topladıkları 70 taşı yıkayıp heybelerine atan hacı adayları, akşam namazından sonra geçtikleri Müzdelife'de onları yere bırakarak tekrar topluyorlar. Müzdelife'de akşam namazını cem-i tehir ederek yatsı ile birleştiren hacı adayları, gece yarısından sonra Şafii mezhebini taklit ederek Cemerat'a doğru yola çıkıyorlar. Bayram sabahına doğru büyük şeytana 'Bismillahi Allahü Ekber, rağmen Lişşeytani ve Hizbihi' (Şeytan ve taraftarlarına rağmen) diyerek 7 taş atan hacı adayları daha sonra otellerine geçiyor. Bayram sabahı kurban kesildiği haberini alan hacılar tıraş olup ihramdan çıkıyorlar.

Haccın 3. farzı olan ziyaret tavafı için normal kıyafetleri ile Kabe'ye gidip tavaf ve say yapan hacı adayları, bayramın 2. günü öğleden sonra 3 şeytana da 7'şer taş atıyorlar. Bayramın 3. günü de şeytan taşlamayı sürdüren hacılar, bütün menasikleri (bütün farz ve vacipleri) tamamlayarak hacı unvanını alıyorlar. iha

Kongre oturumunda Minnesota Temsilcisi Betty McCollum, mühimmat seviyelerine ilişkin güncelleme taleplerinin defalarca iletilmesine rağmen cevaplanmadığını ifade etti. Hegseth, İran savaşı nedeniyle azalan silah stoklarına ilişkin kaygıların "gereksiz" olduğunu söyledi. Hegseth, "Neye sahip olduğumuzu tam olarak biliyoruz. İhtiyacımız olan her şeye fazlasıyla sahibiz" dedi.

Savunma sanayisine daha hızlı üretim talimatı verildiğini ifade eden Hegseth, savunma altyapısının kapasite yetersizliğinden önceki yönetimler ve ABD’nin Ukrayna’ya yaptığı yardımları sorumlu tuttu. Hegseth, "Amerikan halkının gurur duyabileceği, düşmanlara amansız korku, müttefiklere ise güven veren bir orduyu yeniden inşa ediyoruz" ifadelerini kullandı.

İran savaşının maliyeti 29 milyar dolara yükseldi

Temsilciler Meclisi oturumunda Pentagon’da bütçe denetleme görevi yürüten Jules Hurst, İran savaşının şimdiye kadar olan maliyetinin 29 milyar dolar olduğunu açıkladı. Hurst, nisan ayı sonunda Kongre’deki ifadesinde bu meblağı 25 milyar dolar olarak duyurmuştu. Hurst, İran savaşının daha önce açıklanan maliyetinin ekipmanların tamir ve yenilenmeleri ile "genel operasyon masrafları" nedeniyle arttığını söyledi.

Senatör Graham’dan arabulucunun değiştirilmesi talebi

Oturum daha sonra ABD Kongresinin üst kanadı Senato’daki Savunma Tahsisatları Alt Komitesi önünde devam etti. Senatör Lindsey Graham, İran uçaklarının saldırılardan korunmak amacıyla Pakistan üslerinde park halinde olduğuna ilişkin haberlere dikkat çekti.

Bu konuda Savunma Bakanı Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine’den net bir cevap alamayan Senatör Graham, "Eğer İran’a ait uçaklar gerçekten de Pakistan’a ait üslerde konuşlanmış bulunuyorsa ve bunlar, İran’ın askeri varlıklarını korumak için yapılıyorsa, o halde ara buluculuk için başka birini aramamız gerektiği açık. İşin neden hiçbir yere varmadığı şimdi daha iyi anlaşılıyor" ifadelerini kullandı.

Trump yönetimi "dikkat dağınıklığı" ile suçlandı

Oturum sırasında Demokrat Senatör Chris Coons, Trump yönetimini "dikkati dağılmış" olmakla suçladı. Coons, hem Trump yönetimin hem savunma bakanlığının dikkatinin dağılmış olduğunu savundu. Coons, Donald Trump’ın "gerçek bir zafer elde etmekten çok milyar dolarlık bir balo salonuna odaklanmış göründüğünü" söyledi.

Senato’daki oturum protesto ile bölündü

Senato’daki oturum, nisan ayındaki oturumlara benzer bir şekilde savaş karşıtı bir protesto ile bölündü. ABD’de yaşayan İranlıların savaşa karşı olduklarını söyleyen protestocu, "Eğer bu bütçeyi onaylarsanız, bu yönetimin savaş suçlarının bir parçası olacaksınız" ifadelerini kullandı. Protestocu, Kongre güvenliği tarafından salondan çıkarıldı.

Önerilen Haberler

Trump, "İran'ın donanması denizin dibinde yatıyor. Hava kuvvetleri ortadan kaldırılmış durumda, radar ve uçaksavar sistemleri kalmadı, liderleri artık aramızda değil ve abluka güçlü bir şekilde devam ediyor. Buradan sonra işler ancak daha da kötüye gidecek" ifadelerini kullandı.

İran ile muhtemel bir anlaşmanın ancak ABD'nin, müttefiklerinin ve "tüm dünya" için iyi ve uygun olması durumunda sağlanabileceğini söyleyen ABD Başkanı, "Zaman onların lehine değil" dedi. (İha)

Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığı, bu yılki hac sezonu öncesinde hacıların güvenliğini sağlamak amacıyla yeni önlemler açıkladı. Bakanlık, yarından itibaren Mekke’ye girmek isteyen ikamet sahiplerinin ilgili kurumlardan resmi izin almasının zorunlu olduğunu duyurdu. Açıklamada, bu izinlere sahip olmayan kişilerin Mekke’ye girişine izin verilmeyeceği belirtildi. Ancak Mekke’den verilmiş oturum belgesi bulunanlar, hac izni olanlar ve kutsal bölgelerde çalışma izni bulunan kişiler uygulamadan muaf tutulacak.

Öte yandan, umre vizesiyle Suudi Arabistan’a gelenler için ülkeden ayrılma süresinin 18 Nisan Cumartesi günü sona ereceği bildirildi. Aynı tarihten 31 Mayıs’a kadar "Nusuk" platformu üzerinden umre izinlerinin verilmesi de askıya alındı.

Pasaport Genel Müdürlüğü, hac sezonunda çalışan yabancılar için Mekke’ye giriş izin başvurularının elektronik ortamda alınacağını açıkladı. Başvurular, "Absher" platformu ve "Muqeem" portalı üzerinden yapılabilecek ve bu süreçte pasaport müdürlüklerine gitmeye gerek olmayacak.

Geçtiğimiz yıl ise hac izni olmadan ibadet etmeye çalışanlara ülkeye giriş yasağı ve 20 bin riyale kadar para cezası uygulanacağı duyurulmuştu. 2025 yılında hacı sayısı 1 milyon 673 bin 230 olarak kaydedilirken, bunun yüzde 10’unu ülke içinden gelenler oluşturdu. (İha)

İran basınında yer alan haberlere göre, ABD’nin deniz ablukasını başlatmasının ardından ilk İran gemisinin navigasyon sistemini kapatarak uluslararası sulara doğru ilerlediği öne sürüldü.

CENTCOM, dün yaptığı açıklamada İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğine yönelik ablukanın 13 Nisan TSİ 17.00’da başlatılacağını duyurmuştu. Açıklamada, uygulamanın İran’ın Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki tüm limanlarını kapsayacağı ve tüm ülkelere ait gemilere eşit şekilde uygulanacağı belirtilmişti. CENTCOM ayrıca İran dışındaki limanlara giden gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine müdahale edilmeyeceğini kaydetmiş, denizcilere ise bölgede faaliyet gösterirken ABD deniz kuvvetleriyle iletişim halinde olmaları çağrısı yapmıştı.

Abluka kararı müzakerelerin ardından geldi

ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu abluka kararını İran ile ABD arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da hafta sonu yürütülen müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından almıştı. ABD yönetimi, İran’a yönelik baskıyı artırmak amacıyla deniz trafiğini hedef alırken, CENTCOM’un son günlerde bölgede mayın temizleme ve güvenli geçiş koridoru oluşturma çalışmalarını hızlandırdığı kaydedilmişti.

Bölgede askeri hareketlilik arttı

ABD Donanması’na ait savaş gemilerinin Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nde yoğun faaliyet yürüttüğü, mayın temizleme operasyonlarına insansız su altı araçlarının da dahil edileceği bildirilmişti. ABD’li yetkililerin oluşturulacak "güvenli deniz koridoru" ile ticari gemi trafiğinin kesintisiz sürdürülmesini hedeflediği aktarılmıştı.

İran tarafı ise daha önce yaptığı açıklamalarda, Hürmüz Boğazı’nın kendi kontrol ve yönetimi altında olduğunu vurgulamış, askeri unsurların bölgeye yaklaşmasının ateşkes ihlali sayılacağını ve sert karşılık verileceğini duyurmuştu.

Trump’tan İran’a tehdit

ABD Başkanı Donald Trump, ablukanın başlamasının ardından yaptığı ilk açıklamada, "İran Donanması, 158 gemiyle birlikte tamamen yerle bir edilerek denizin dibini boyladı. Vurmadığımız şeyler, 'hızlı taarruz gemisi' olarak adlandırdıkları az sayıdaki teknelerdir. Bunları ciddi bir tehdit olarak değerlendirmedik" ifadelerini kullanmıştı.

İran Donanması’nı tehdit eden Trump, "Bu gemilerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, denizde uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız silah sistemiyle anında hızlı ve acımasız şekilde imha edilecektir" demişti. (İha)

Varılan ateşkes hakkında "Bu, ABD için Başkan Trump ve inanılmaz ordumuzun mümkün kıldığı bir zaferdir" ifadelerini kullanan Leavitt, "Ordumuzun başarısı, ABD’ye mümkün olan en fazla kozu sağlayarak, Başkan Trump ve ekibinin diplomatik bir çözüm ve uzun vadeli barışa kapı aralayan zorlu müzakerelere girmesine olanak tanıdı" değerlendirmesinde bulundu.

"Trump Hürmüz Boğazı’nın açılmasını sağladı"

Trump’ın "Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağladını" vurgulayan Leavitt, "Başkan Trump’ın Amerika’nın çıkarlarını başarıyla savunma ve barışı tesis etme yeteneğini asla hafife almayın" dedi. Leavitt, konuyla ilgili detaylı bilginin yarın sabah ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine tarafından kamuoyuna sağlanacağını da sözlerine ekledi.iha

Açıklamada, Hayfa'da İsrail savaş uçaklarına yakıt sağlayan rafineriye ağır saldırı düzenlendiği ve tesisin ana bölümlerinin tahrip edildiği belirtildi. Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Habşan bölgesinde bulunan ABD enerji şirketleri Exxon mobil ve Chevron'a ait gaz tesislerinin hedef alındığı kaydedilirken, BAE'nin Er-Ruveys bölgesindeki ABD'ye ait petrokimya tesisine yönelik füze saldırısında geniş çaplı yangın çıktığı ifade edildi. Bahreyn'in Sitra bölgesindeki ABD bağlantılı petrokimya tesisine düzenlenen İHA saldırısında tesisin önemli bölümlerinin imha edildiği belirtilirken, Kuveyt'in Şuaybe bölgesindeki ABD'ye ait petrokimya tesisine yönelik saldırıda büyük çaplı yangın meydana geldiği ve tesisin faaliyetlerinin durduğu bildirildi.

"İran hava sahası üzerindeki hakimiyet iddiaları tamamen boşa çıktı"

Açıklamada, İran'ın sivil altyapısına yönelik saldırılara verilen karşılığın önceden yapılan uyarıların ilk aşaması olduğu belirtilerek, "Düşman, güvenlik, deniz ve kara cephelerinde ağır yenilgiye uğramış, sahada etkisini yitirmiştir. Hava sahasında da uçak ve İHA'larının peş peşe düşürülmesiyle İran hava sahası üzerindeki hakimiyet iddiaları tamamen boşa çıkmıştır. Bu tablo karşısında başarısızlığını gizlemeye çalışan düşman, yönünü sivil hedeflere çevirmiştir. Nitekim sivil tesisleri hedef alarak Hayfa, Habşan, Er-Ruveys, Sitra ve Şuaybe'de meydana gelen yangınların zeminini bizzat kendisi hazırlamıştır. Oysa en başından beri, sivil hedeflere yönelik her saldırının, bölgedeki çıkarlarına daha güçlü bir karşılıkla yanıtlanacağını açıkça ifade etmiştik" denildi.

"Saldırılar tekrarlanırsa ikinci aşama daha sert olacak"

Açıklamada, "Sivil hedeflere yönelik saldırıların tekrarlanması halinde operasyonun ikinci aşaması çok daha sert ve geniş kapsamlı yürütülecek, saldırıların sürmesi durumunda uğrayacakları zarar ve kayıplar katlanacaktır. Misilleme operasyonlarının yanı sıra, saldırganların neden olduğu tüm zararların bedeli yakın zamanda mutlaka tahsil edilecek ve bu yasa dışı saldırıların maliyeti Amerikan vergi mükelleflerine yansıyacaktır. Bir kez daha uyarıyoruz eğer saldırılar devam eder ve sivil tesisler hedef alınırsa, verilecek karşılık çok daha yıkıcı olacaktır" ifadelerine yer verildi.

Öte yandan fırlatılan füzelerden birine İsrail ve ABD'nin 28 Şubat'ta başlattığı saldırılarda hayatını kaybeden 8 yaşındaki kız öğrenci Mehniya Hasanzade'nin fotoğrafının yapıştırılması dikkat çekti. Hasanzade, Zencan kentinde düzenlenen saldırıda ölen ilk öğrenciydi.