Dünden bugüne tuvaletlerin gelişim sürecine baktığımızda, kanalizasyon öncesi bahçelerdeki çukur tuvaletler, bilincimizdeki yerini haalen taze olarak muhafaza etmektedirler. Çoğunlukla üstü açık olmalarından dolayı etkileyici koku oluşumu olmuyordu. Kanalizasyonun geilişi, tuvalet işini bir kaç adım birden öteye taşıyıp daha gelişik hale evirmiştir.

Evirmiştir evirmesine fakat, şu anki mevcut ortak tuvaletlerimiz ne durumda onlarada bir bakalım.

Doğubayazıt Merkez camii tuvaletinin havalandırması yoktur. Pencereler de kapalıdırlar. Sorduğumda kış soğukluğundan dolayı kapandıkları için

artık açılacaklarmış.

Açılacaklacaklarını zan etmiyorum çünkü, tuvaletin çukurda oluşundan dolayı üst kısmı oturma alanına dönüşmüş. Açılırsa koku, o alanlarda oturmayı zorlaşturır.

İçerdeki idrar kokusu tamamen içerde kalıyor. Hava akım yolu yoktur. Namaz abdestinin yeride çoğu içerde. Cuma günleri'nin yoğunluğunda durum çekilmez hale dönüşebiliyor. Hava değişimi içeriye giren insan bedenlerinin kapıdan dışarıya taşırmasıyla çok cüzi olarak mümkün olabiliyor.

Kıştan dolayı pencerelerin kapalı olması demek, yılın 3-4-5 ayı kapalı olması demektir.

Doğubayazıt olarak bu ve benzeri durumlara alışmış olabiliriz. Dışarıdan gelenleride dikkate almalıyız. Diğer umumi tuvaletlerin durumu da o kadar farklı değil.

Yeteri kadar havalandırmaya özen gösterilmiyor. Merkez cami'ninki için 3-4 metrelik bir bacanın kurulması, oturma alanlarını etkilemeden iş görür. Diğerleri de arada bir çalışacak fan'larla hal olur

Tuvalet ihtiyacını görme zorunluluğun basıncı, bu gibi basit eksikleri dikkatten kaçırıyor.

Bu medya çağıyla sahneleşen dünya'da artık eksiklerimizi de bu şekilde ortaya çıkarıp çözümler üretme olanığına kavuşmuş bulunmaktayız.

BİR EKSİKLİĞİN GİDERİLMESİ İMKAN DIŞI İSE, O ÖZÜR'DÜR.

İMKAN DAHİLİNDE OLUPTA TEMBELLİK, DUYARSIZLIK VE BİLGİSİZLİKTEN İHMAL EDİLiYORSA, O KUSUR'DUR.

BİR MENFAAT UĞRUNA BİLİNÇLİCE BAŞKALARININ HAKKINA GİREREK İHMAL EDİLİYORSA, O SUÇTUR. GÜNAHTIR.

Yapılar, insanların yükselen medeniyet düzeyi ile paralel şekilde yürümelidir. Aksi halde zorluklar birbirini tetikleyerek yaşanılmaz zor bir dünya oluşumuna kadar gider. Bunun için gelişime engel olacak kadar geri çekici yada yerinde saydırıcı uyumsuzluk ve hastalıklara dikkat edip gereken inşa, tedavi ve tadilatlarla çözüme yönelik olmak gerekir.

Bu tuvalet konusu gibi zor olmayan konuları çözersek, varsa başka eksikli ve daha zor konularıda görme ve çözme yoluna girmemiz kolay olur. Doğru'ya doğru ola ola doğrulacağız.