Hamza Salman

23. Dönem Ağrı Milletvekili Mehmet Hanifi Alır, “Cumhuriyetin Redd-i Miras Politikası ve Kürt Meselesi: Tarihsel İttifaktan Demokratik Açılıma” başlıklı makalesinde, Türkiye’nin Kürt sorununu tarihsel bir perspektiften ele aldı.

Alır, Cumhuriyet’in kuruluşunda Türk-Kürt ortak mücadelesinin 1921 Anayasası’nda somutlaştığını, ancak 1924 Anayasası ile “redd-i miras” politikalarının devreye girdiğini vurguladı. Tarih, dil ve inanç alanında Osmanlı ve İslam mirasının yok sayıldığını belirten Alır, bu politikaların en ağır bedelini Kürt halkının ödediğini ifade etti.

Makalede, Malazgirt’ten Çaldıran’a, Kurtuluş Savaşı’ndan Hamidiye Alayları’na kadar uzanan bin yıllık Türk-Kürt ittifakına dikkat çekildi. Cumhuriyet döneminde ise inkâr, asimilasyon ve isyanların (Şeyh Sait, Ağrı, Dersim vb.) bu kopuşun sonucu olduğu belirtildi.

Alır, Turgut Özal’ın kardeşlik temelli çabalarını övdü; 1993’teki şüpheli ölümleri (Özal, Bitlis, Aydın, Ersever) “tesadüf olamaz” diye nitelendirdi. AK Parti dönemini ise dönüm noktası olarak gören yazar, 2009-2011 Demokratik Açılım ve 2013-2015 Çözüm Süreci’ndeki adımları (TRT Kurdî, Kürtçe eğitim, başörtüsü serbestisi) olumlu değerlendirdi.

2024-2025 “Terörsüz Türkiye” sürecini ise umut verici bulan Alır, Bahçeli’nin tokalaşmasından Öcalan’ın silah bırakma çağrısına, PKK’nın fesih kararından TBMM’deki “Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu”na kadar gelişmeleri sıraladı. Bu süreci önceki girişimlerden ayıran unsurların devlet aklı, uluslararası dengeler ve değişen Kürt sosyolojisi olduğunu vurguladı.

Sonuçta Alır, çözüm için ortak tarih ve mirasa sahip çıkmayı, anayasal güvenceler vermeyi önerdi: “Türkler için ne istiyorsak Kürtler için de aynısını istersek, kardeşliğe söz söylenemez.” Zararın neresinden dönülse kâr olduğunu belirten yazar, demokratik ve müreffeh bir Türkiye’nin hâlâ mümkün olduğunu savundu.